په افغانستان کې، نجونې چې ښوونځیو او پوهنتونونو ته له تګ څخه محرومې شوې دي، لا هم د زدهکړو ارمان لري. شبانه نوري، چې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته یې د زدهکړو فرصت له لاسه ورکړ، اوس د انګلیسي ژبې په یوه خصوصي کورس کې زدهکړې کوي. هغې وویل چې افغان نجونې باید خپلې هیلې له لاسه ورنهکړي. شبانه په ۲۰۲۱ کال کې د لسم ټولګي زدهکوونکې وه او د جمهوریت پر مهال یې د ښوونیزو مرکزونو پر وړاندې د محدودیتونو سره سره زدهکړې ته دوام ورکړ.
د شبانې کیسه یوازې د یوې نجلۍ نه، بلکې د ۱.۴ میلیونه افغان نجونو د برخلیک انځور دی چې د نومبر له ۱۰مې، د علم د نړیوالې ورځې سره هممهاله، د نړیوالو بنسټونو په شمېرو کې له زدهکړو محرومې بلل شوې دي. یونسکو او یونیسف په خپل وروستي راپور کې ویلي چې د افغانستان په پوهنتونونو کې د ښځو او نجونو حضور صفر ته رسېدلی دی.
یونیسف خبرداری ورکړی چې که دا بندیزونه تر ۲۰۳۰ کال پورې دوام وکړي، د محرومو نجونو شمېر به څلور میلیونه ته ورسېږي. طالبانو د ۱۴۰۰ کال په زمري میاشت کې له شپږم ټولګي پورته د نجونو پر ښوونځیو بندیز ولګاوه او وروسته یې د پوهنتونونو دروازې هم د ښځو پر مخ وتړلې.
د شبانې په څېر نجونې لا هم د زدهکړو لپاره هیلې لري. هغې وویل: "ډېرې نجونې انګلیسي زده کوي او هیله لري چې یوه ورځ به د زدهکړو دروازې پرانیستل شي." د یونسکو د بېړنیو حالاتو د زدهکړو پروګرام همغږې کوونکې، هدا جابریان، ټینګار کوي چې د نجونو د زدهکړو حق باید سمدستي بېرته اعاده شي.
د افغانستان پخوانی ولسمشر حامد کرزی هم د علم د نړیوالې ورځې په مناسبت پر دې ټینګار کړی چې افغانستان ته د علم او پوهې اړتیا ده او باید د نجونو پر مخ د ښوونځیو دروازې پرانیستل شي.
موضوع: افغان نجونې د زدهکړو حق
سرچینه: Azadi Radio Pashto Reports
