د افغانستان د سرطان سره د مبارزې بنسټ د دې هېواد په کچه د سرطان ناروغانو د شمېر پر زیاتېدو اندېښنې لري. د دې بنسټ رئیس، ډاکتر شفیق شنیواری، وایي چې د عامې روغتیا وزارت او نړیوالو ادارو له معلوماتو سره سم، په افغانستان کې تر یو نیم میلیون زیات کسان د سرطان په ناروغۍ اخته دي. هر کال شاوخوا ۵۰ زره نوې پېښې ثبتېږي.
ډاکتر شنیواری د ۲۰۲۰ کال د عامې روغتیا وزارت د راپور په حواله وایي چې په هېواد کې هر کال ۲۳ زره نوې سرطان پېښې ثبتېږي، چې له دې شمېرې ۱۶ زره کسان د ناروغۍ له امله مړه کېږي. هغه زیاته کړه چې زیاتره ناروغان د درملنې لپاره خصوصي روغتیايي مرکزونو ته ځي، خو د لګښت له امله ډیری یې له تداوۍ محروم پاتې کېږي.
د دولتي روغتونونو د کمزوریو په اړه، ډاکتر شنیواری وویل چې د سرطان د دقیق تشخیص لپاره اړین وسایل او لابراتورونه په کافي اندازه موجود نه دي. د زړه ناروغیو وروسته، سرطان دویمه لویه ناروغي ده چې په افغانستان کې خلک پرې مري.
د سرطان د درملنې لپاره رادیوتراپي ته اړتیا ډېره ده، خو په افغانستان کې د دې خدمتونه په نشت حساب دي. د درملو د کموالي او د بیو د لوړوالي له امله هم ناروغان له ستونزو سره مخ دي. ډاکتر شنیواری وایي چې د سرطان ضروري درمل په بازار کې موندل نهشي، چې له امله یې ناروغان اړ دي چې له بازار څخه په لوړه بیه درمل واخلي.
د افغانستان او پاکستان ترمنځ د لارو بندېدو له امله، د سرطان د درملنې مرکزونو باندې فشار لا زیات شوی دی. د سرطان د ناروغیو په اړه عامه پوهاوی زیاتول هم د ډاکتر شنیواری له نظره مهم دی، په ځانګړې توګه د ښځو او نارینهوو ترمنځ د مختلفو ډولونو سرطانونو په اړه.
موضوع: افغانستان کې د سرطان ناروغۍ زیاتوالی
سرچینه: Azadi Radio Pashto Reports
