د روان کال د اکتوبر په پای کې، ترکمن چارواکو په عشق اباد کې یوه ناسته وکړه چې په کې د ټاپي پروژې پرمختګ په اړه خبرې وشوې. دوی وویل چې د ترکمنستان، افغانستان، پاکستان او هند د ګازو پایپ لاین، چې د "ټاپي" په نوم یادېږي، هرات ولایت ته رسېدلی دی او په نږدې راتلونکې کې به د دې پایپ لاین کار پیل شي.
د نومبر په ۷مه نېټه، له سپوږمکۍ اخیستل شویو تصویرونو کې څرګندېږي چې د پایپ لاین جوړونې چارې د ترکمنستان له جنوبي پولې څخه هرات ته نږدې ۲۲ کیلومترۍ ته رسېدلي دي. دا تصویرونه د ترکمن چارواکو ادعاوې تاییدوي چې د پایپ لاین کار د هرات ښار ته نږدې شوی دی.
ټاپي پروژه چې ۱۸۰۰ کیلومتره اوږدوالی لري، د ترکمنستان د طبیعي ګازو سترې زیرمې د افغانستان له لارې پاکستان او هند ته رسوي. دا پروژه په ۱۹۹۰ کال کې وړاندیز شوې، خو د افغانستان جګړې او سیاسي کړکېچونو له امله یې پلي کېدل له ستونزو سره مخ شوي.
د ۲۰۲۴ کال لپاره، داسې ښکاري چې هند او پاکستان د دې پروژې په اړه خپله لیوالتیا له لاسه ورکړې ده. د پروژې لوړ لګښت او پرله پسې ځنډونه د دې پروژې د راتلونکي په اړه شکونه رامنځته کړي. جان ایم رابرټس، چې د "اتلانتیک شورا" څېړونکی دی، وايي چې ټاپي پروژه د ترکمنستان لپاره د حیثیت یوه موضوع ګرځېدلې ده.
د عشق اباد په غونډه کې، د پاکستان سفیرې فریال لغاري وویل چې اسلام اباد د دې پروژې د پرمخ وړلو لپاره ژمن دی. د هرات ته د پایپ لاین د جوړولو لګښت شاوخوا ۶۰۰ میلیون ډالر دی. د دې پروژې د دوام لپاره د چین مالي ملاتړ هم مهم دی.
که چېرې ټاپي پایپ لاین پاکستان او هند ته وغځول شي، افغانستان به نه یوازې د ګازو د لېږد له حقه ګټه واخلي، بلکې د ګاز د ټرانزیټ له حقه هم هر کال سلګونه میلیون ډالر عاید ترلاسه کړي. په هرات کې، خلک د دې پایپ لاین د رارسېدو هرکلی کوي او د کاري فرصتونو رامنځته کېدو ته هیلهمن دي.
موضوع: د ټاپي پایپ لاین پرمختګ
سرچینه: Azadi Radio Pashto Reports
