په افغانستان کې ګڼ شمېر متقاعدین شکایت لري چې د تېرو پنځو کلونو راهیسې د تقاعد معاشونه نه دي ورکړل شوي، چې له دې امله له سختو اقتصادي ستونزو سره مخ دي. د ژمي په راتګ سره د دوی ستونزې لا زیاتې شوې دي. یوه افغان متقاعد چې د امنیتي دلایلو له امله یې نوم نه دی اخیستل شوی، ازادي راډیو ته وویل: "پنځه کاله کېږي چې د تقاعد معاشونه مو نه دي راکړل شوي. د کورنۍ غړي مې اته تنه دي او په کرايي کور کې ژوند کوو."
هغه وویل چې د ژمي سړې ورځې را روانې دي، خو د سون توکو د پېرلو وس نه لري. "کار او روزګار هم نشته. عمر مې زیات شوی او نور د درنو کارونو د ترسره کولو توان هم نه لرم." بل متقاعد هم له ورته ستونزو سره مخ دی او وايي: "دا څویم ژمی دی چې پر متقاعدینو په سختو شرایطو کې تېرېږي. په سړو خونو کې له یخنۍ، ناروغیو او زړښت سره شپې او ورځې تېروي."
د افغانستان د متقاعدینو ټولنې د شمېرو له مخې، شاوخوا ۱۷۰ زره ملکي او پوځي متقاعدین د دې وضعیت ښکار دي. د طالبانو مشر ملا هبت الله اخندزاده په ۱۴۰۳ لمریز کال کې د یوه فرمان له مخې، د متقاعدینو د معاشونو او نورو امتیازاتو د ورکړې موضوع محکمو ته راجع کړه.
اوس مهال یوه ځانګړې محکمه د دې موضوع په اړه کار کوي. یوه متقاعد وویل: "د تقاعد پروسه شاوخوا نهه میاشتې مخکې پیل شوې، خو د تقاعد ریاست د طرزالعمل له مخې، د مستحق ګڼل کېدو لپاره د دولتي کارکوونکي د معاش محاسبه کېږي. که پیسې پاتې نه وي، نو د نورو پیسو مستحق نه ګڼل کېږي."
د افغانستان د پخوانیو قوانینو له مخې، هغه کسان چې عمر یې ۶۵ کلونو ته رسېږي یا یې ۴۰ کاله دنده ترسره کړې وي، د تقاعد شرایط پوره کوي. خو د طالبانو حکومت د دې سیستم لغوه کولو سره، د معاشونو د ګرځولو پروسه هم بند کړې ده، چې له امله یې بشري حقونو سازمانونه او افغان متقاعدین سخت غبرګون ښودلی دی.
موضوع: افغان متقاعدین د معاشونو د نه ورکړې له امله له سختو ستونزو سره مخ دي
سرچینه: Azadi Radio Pashto Reports
