افغانستان د سوداګرۍ لپاره هره لاره مهمه ګڼي، او له همدې امله سوداګر د چین سره د واخان دهلیز د جوړېدو په اړه هیله من دي. د طالبانو حکومت د کلیو، بیارغونې او پراختیا وزیر عبداللطیف منصور د اکتوبر په ۶مه د واخان دهلیز په اړه یوه غونډه کې وویل چې له چین سره د دې سړک لومړنۍ چارې بشپړې شوي دي.
یونس مهمند، چې د اقتصادي پراختیا او نړیوالې سوداګرۍ فډرالي ټولنې (BWA) د افغانستان څانګې مشر دی، وویل که چین افغان سوداګرو ته د ترانزیت زمینه برابره کړي، د ترانسپورتي لګښتونو کموالی به رامنځته شي. هغه زیاته کړه چې د شانګهای څخه کاشغر یا ارومچي ته د سوداګریز کانټینر لېږد ۱۵۰۰ تر ۲۲۰۰ ډالرو پورې لګښت لري، خو د نورو لارو له لارې دا لګښت تر ۱۲ زره ډالرو پورې رسېږي.
د واخان دهلیز د بدخشان د واخان ولسوالۍ له بروغیل سیمې څخه د چین سینکیانګ پورې ۱۲۱ کیلو متره اوږد دی، او د طالبانو حکومت د دې لارې پر لومړنیو چارو ۳۶۵ میلیونه افغانۍ لګولې دي. د ننګرهار د سوداګرۍ او پانګونې خونې غړی دوکتور مخلص احمد وویل چې افغان سوداګر به له دې لارې د چینایي سوداګرو سره مستقیمې اړیکې ټینګې کړي.
که څه هم دا لار د چین پولې ته رسېدلې، خو تراوسه پورې د چین د واخجیر په پوله کې رسمي تګ راتګ بند دی. د دې لارې د بشپړ فعالېدو او د اداري چارو د پیل لپاره لا هم پوښتنې پاتې دي. د طالبانو د حکومت د صنعت او سوداګرۍ وزارت مرستیال لطیف نظري وویل چې دا لاره به د افغانستان، چین، قفقاز او مرکزي آسیا لپاره د انرژۍ او سوداګرۍ دهلیز وي.
د نړیوالو چارو شنونکي جاوېد قایم وویل چې د دې لارې د پراختیا لپاره یوازې د جغل کارول کافي نه دي، بلکې د زیربناوو پراختیا هم اړینه ده. د بدخشان واخان ولسوالۍ کې د افغانستان او چین ترمنځ شاوخوا ۷۶ کیلومتره ګډه پوله شته، او د تېر جمهوري نظام پر مهال هم د دې لارې کار پیل شوی و، خو امنیتي ننګونې یې مخه نیولې وه.
موضوع: د واخان دهلیز د چین سره د سوداګرۍ نوې لارې پرانستلو چمتووالی
سرچینه: Azadi Radio Pashto Reports
