د افغانستان د جګړو قربانیان او د هغوی کورنۍ وايي چې د عدالت د تامین په اړه هیڅ امید نه لري. د ملګرو ملتونو د مرستندویه هیئت (یوناما) په تازه راپور کې، د قربانیانو سره خبرې شوې چې د خپلو حقونو د غوښتنې لپاره یې د وخت چارواکو او ادارو ته مراجعه کړې، خو د هغوی هڅې بې نتیجې پاتې شوې دي. ځینې قربانیان وايي چې د انتقام د ویرې له امله یې د حق غوښتنې پروسه پرېښوده.
یوناما د ۱۹۵ قربانیانو سره خبرې کړې، چې اکثریت یې د رواني فشار، د خپګان، او د تیر وخت د یادونو له امله رنځ وړي. د کابل اوسیدونکی محمد، چې په ۲۰۲۰ کې د «کوثر دانش» په ښوونځي کې د ځانمرګي برید په ترڅ کې ټپي شو، وايي چې د دې برید په ترڅ کې یې ګڼ همصنفیان وژل شوي. هغه وویل: "کله چې برید وشو، موږ نه پوهیدو چې څه پیښ شول. وروسته چې هوښیار شوم، موږ روغتون ته وړل شوي و. زیاتره قربانیان شهید شوي و. زه هم ټپي شوم او د سر ټپ مې د زده کړو په دوام کې خنډ شو.
د افغانستان د پخواني حکومت د رسمي معلوماتو له مخې، په دې برید کې لږ تر لږه ۲۴ کسان وژل شوي او شاوخوا ۵۰ نور ټپیان شوي. د داعش ډلې د دې برید مسولیت په غاړه اخیستی و. خان یوسفي، چې د حکومت له لوري یې زوی وژل شوی او ښځه یې ټپي شوې، وايي چې د حق غوښتنې لپاره یې ګڼې ادارې ته لاړ، خو د هغوی غږ نه و اوریدل شوی.
یوناما په خپل راپور کې ویلي چې د ۲۰۰۹ او ۲۰۲۱ ترمنځ، په افغانستان کې له ۴۰ زرو څخه زیات غیر نظامیان وژل شوي او ۷۷ زره نور ټپیان شوي. د یوناما مشرې جورجییت ګانیون ویلي چې د قربانیانو اړتیاوې باید په جدي توګه وپیژندل شي او حکومتونه باید د هغوی حقونه تامین کړي. د طالبانو چارواکو د مالي کمبود یادونه کړې او ویلي یې دي چې دا د قربانیانو د ملاتړ لپاره یوه لویه خنډ ده.
د نصرالله ستانکزي، د کابل پوهنتون پخواني استاد، په وینا، د جګړې اړخونه نه یوازې د عدالت لپاره زمینه برابره نه ده کړې، بلکې د خپلو جنایتونو په اړه اعتراف هم نه دی کړی. د قربانیانو د حقونو تامین او د عدالت غوښتنه په افغانستان کې یوه پیچلې موضوع ګرځیدلې ده.
موضوع: د افغانستان د جګړو قربانیان
سرچینه: Azadi Radio افغانستان
