په افغانستان کې، د هغو کورنیو لپاره چې د ماشومانو شمېر یې زیات او اقتصادي توان یې محدود دی، د ماشومانو بنسټیزو اړتیاوو پوره کول یوه جدي ننګونه ګرځېدلې ده. زیبا ګل، ۳۰ کلنه ښځه، چې شپږ لوڼې او درې زامن لري، تازه له خپل کورنۍ سره له پاکستان څخه افغانستان ته راستنه شوې، وايي چې د ماشومانو د خوراک او نورو اړتیاوو پوره کول اوس ورته ډېر سخت شوي دي. هغې وویل: «زه نهه ماشومان لرم، د هغوی پاملرنه راته ډېره سخته ده. په پاکستان کې وضعیت ښه و، دکان مو درلود او د ماشومانو د اړتیاوو پوره کولو توان مو درلود، خو دلته چې راغلو، بې کاره شو او د هغوی د اړتیاوو پوره کولو توان نه لرم.»
ستاره، ۶۵ کلنه مور، وايي چې نهه ماشومان لري، چې له دې ډلې یې یو مړ شوی او اته نور یې ژوندی دي. هغې د خپل خاوند د غوښتنې په اړه وویل چې هغه غوښتل ډېر زامن ولري، ځکه چې باور یې درلود چې زیات اولادونه د کورنۍ لپاره برکت دي. د زایمانونو د تکرار او د باردارۍ د لنډو فاصلې په اړه یې وویل: «زه ناروغه وم او خپلو ماشومانو ته شیدې نه ورکوم، نو له همدې امله هر یو یا یو نیم کال وروسته بل ماشوم زېږوم. زما د بدن کلسیم کم شوی و.»
نسیمه حبیبي، د ولادي او نسایي ناروغیو متخصصه، وایي چې د زایمانونو تر منځ باید لږ تر لږه ۱۸ تر ۲۴ میاشتې فاصله وي، ترڅو د مور بدن د کلسیم او نورو موادو کمښت جبران کړي. محمد بشیر دودیال، اقتصادي کارپوه، همدارنګه وايي چې د اقتصادي محدودیت لرونکو کورنیو لپاره د زیات اولاد لرل د ماشومانو د اړتیاوو پوره کولو کې ستونزې رامنځته کوي. د افغانستان ملي احصائیه اداره وايي چې د دې هېواد نفوس ۳۷.۲ میلیون ته رسېدلی، چې د تیر کال په پرتله ۲.۲ سلنه زیاتوالی ښیي.
د ملګرو ملتونو راپور له مخې، په افغانستان کې ۲۱.۹ میلیون خلک د بشري مرستو اړتیا لري. د ماشومانو او میندو تر منځ د سوء تغذیې راپورونه هم خپاره شوي، چې د نجات د ماشومانو سازمان وايي، له هر ۱۰ ماشومانو څخه یو د شدید سوء تغذیې ښکار دی. د کم اولاد لرونکو کورنیو د اړتیاوو پوره کولو توان د زیات اولاد لرونکو کورنیو په پرتله غوره دی، چې دا نظر د ځینو والدینو له خوا هم تایید شوی دی.
موضوع: د افغانستان د کورنیو اقتصادي ستونزې
سرچینه: Azadi Radio افغانستان
